چهارمین کنگره بین المللی مدیریت شهری ایران




شهرسازی نوین و مشارکت شهروندان (بخش اول)

7 شهریور 1395

به گزارش واحد پژوهشی چهارمین کنگره بین المللی مدیریت شهری ایران به نقل از همشهری آنلاین ، شهرها محل دائمی اسکان و زندگی بشری اند و اصولا برنامه ریزی شهری و مجموعه خدماتی که شهرداری ها در شهرها انجام می دهند برای رفاه ساکنان شهرها (شهروندان) صورت می گیرد.

با وجود این تک تک شهروندان نیز می توانند نظریات خود را به طرق مختلف به نمایندگان خود در شورای شهر، برنامه ریزان و مدیران شهری منتقل سازند و در فرآیند برنامه ریزی ایفای نقش کنند اگر بتوان از بین تعاریف گسترده ای که برای شهر وجود دارد این گفته "راتزل" را که "شهر محل اجتماع دائمی انسان ها و مسکن های آنهاست" به عنوان تعریفی ساده از شهر قلمداد نمود، این واقعیت آشکار می شود که فلسفه وجود شهر برنامه ریزی و مدیریت شهری، فرآیندی است که هدف نهایی آن "خلق محیط زیست سالم و محل اسکان ایده آل برای یکایک شهروندان" است.

به عبارت دیگر، هدف برنامه ریزی شهری، توسعه همه جانبه و ایجاد محیط زندگی سالم برای شهروندان است.

کارشناسان بانک جهانی و سازمان یونسکو طبق مطالعات انجام شده اعلام نموده اند که نقش شهرداریها در تأمین امنیت روحی، روانی و شهری بیشتر از پلیس و دادگستری ها است یعنی اگر شهرداریها حمایت نشوند و آنها نتوانند نقش اصلی خود را طبق موارد بالا ایفاء کنند زندگی بسیار سخت، و هرج و مرج در شهرها حاکم می شود. کارشناسان معتقدند که شهرداریها :

1) موتور محرک اقتصاد و پیشرفت یک کشور هستند .

2) در اجرای طرح آمایش سرزمین نقش اصلی را دارند.

3) در تعیین سقف توسعه پذیری شهرها و کشور نقش اساسی دارند.

4)  نقش هدایت روند توسعه منطقه ای را از طریق ترکیب با محورهای توسعه و ایجاد شبکه منسجم شهری را دارند.

5) پشتیبانی از جامعه روستایی، دهیاری‌ها و ادارات خدمات دهی به روستاها را به عهده دارند.

6) شهرداریها پشتیبانی خدمات دهی یک نظام به شهروندانش را به عهده دارند و ارزیابی میزان رضایت مندی شهروندان از یک نظام را از دید شهرداریها می بایست جستجو کرد.

درکشورهای پیشرفته جهان انجمن‌های شهر نهادینه شده و مدیریت شهر کلیه امور شهری از آب وبرق گرفته تا پلیس و محاکم را اداره می کند، در واقع شهرداران در کشورهای توسعه‌یافته تنها یک پله پایین تر از رییس جمهوری هستند و به عنوان مدیر شهر مسؤولیت کلیه امور شهری را برعهده دارند.

از این منظر، دو رویکرد در مدیریت شهر وجوددارد: رویکردی که شهرداری را صرفا سازمانی خدماتی می داند و رویکردی که از شهرداری به عنوان نهادی اجتماعی انتظاری بالاتر دارد و علاوه بر ارایه خدمات شهری توقع دارد شهرداری بین کالبدشهر، فعالیت های شهری و شهروندان ارتباطی منطقی و متناسب ، با نگاهی فرهنگی و اجتماعی داشته باشد.

به طور مثال اگر از زاویه فرهنگی و اجتماعی به احداث یک میدان نگاه نکنیم، کاربری میدان را محدود به کارکرد ترافیکی آن خواهیم کرد و درباره آثاری که این میدان در شکل گیری اجتماعات مردمی در میان و اطراف آن خواهد داشت برنامه ریزی نمی کنیم و بعدا باید به فکر رفع و رجوع تبعات اجتماعی آن از جمله شکل گیری مزاحمت ها و ناهنجاری‌ها باشیم.

همین مثال در مورد احداث پل ها و بزرگ‌راه‌ها و سایر بناهای شهری مصداق پیدا می‌کند، حال آن که رویکرد اجتماعی و فرهنگی از ما می خواهد که کالبد و ساختار شهر را اساسا با در نظر گرفتن کارکردهای فرهنگی و اجتماعی توسعه دهیم.

یعنی از ابتدا اندیشه کنیم که چگونه می توان به موازات تامین نیازهای خدماتی شهروندان، نیاز آنها به رابطه اجتماعی، کمال و تعالی، آرامش روحی و روانی و معنوی را هم تامین کرد.

اگر  برخی از کلان شهرهای جهان امروزه با تراکم معضلات اجتماعی، بزهکاری، تشویش ، خشونت، پرخاشگری، و آلودگی شناخته می شوند دلیل آن چیزی نیست جز غفلت از ابعاد و جنبه های فرهنگی و اجتماعی در فضای زیست شهری و به همین خاطر تاکید می شود که در برنامه ریزی و مدیریت شهری بایستی در باره سازگار نمودن تغییرات تکنولوژیک با تغییرات اجتماعی و فرهنگی دغدغه دائمی داشت.

از سوی دیگر آگاهی از نیازها و مسائل مردم و بررسی نگرش آنان در میزان نقشی که می‌توانند در رفع مشکلات شهری داشته باشند، زمینه مساعدی برای برقراری ارتباط منطقی و صحیح بین نهاد خدمت‌رسان به شهروندان و خود شهروندان فراهم ساخته و اعتماد میان شهروندان و مدیریت شهری برقرار می‌شود.

برای مثال، به اعتقاد بسیاری از پاریسی‌ها، «برتاند دلانویى» شجاع‌ترین و صادق‌ترین شهردار تاریخ پاریس است.

این اعتقاد اگرچه اندکى اغراق آمیز به نظر مى‌رسد اما با این حال انتخاب دو دوره وى براى مدیریت شهردارى پاریس از سوى مردم به نوعى تاییدگر محبوبیت این شهردار سوسیالیست است.

وى چندى پیش باتوجه به حمایت‌هاى مردمى در آستانه کسب ا فتخار بهترین شهردار جهان بود که هرچند میسر نشد اما نام وى به عنوان یکى از مردمى ترین شهرداران جهان شناخته شد.

توسعه هنر و مسائل اجتماعى، توسعه سیستم حمل و نقل، فعالیت‌هاى بین‌المللى، ساخت خانه‌هاى ارزان قیمت، تدوین و اجراى برنامه کنترل ترا فیک، پیاده روسازى در شهر پاریس و گسترش حمل و نقل عمومى از مهمترین اقدامات وى در چهار سال گذشته به حساب مى آید.

به اعتقاد وى تهران و پاریس به دلیل ترا فیک شدید خود خواهر یکدیگر محسوب مى‌شود اما نکته اینجاست که در پاریس وسایل نقلیه به سهولت دراختیار شهروندان قرار مى گیرد اما  فرهنگ غالب مردم استفاده از وسایل نقلیه شخصى براى سفرهاى روزمره است. ساخت بزرگراه و خیابان هیچ کدام از اینها را تغییر نخواهد داد بلکه باید رفتارها را تغییر داد.

وی در شرح  برنامه‌های خود می‌گوید: تلاش کردیم براى کاهش ترافیک و تغییر رفتارها دوچرخه ها را رایگان در اختیار شهروندان به خصوص جوانان قرار بدهیم، همچنین استفاده از مترو و سایر وسایط نقلیه عمومى را یک روز در ماه رایگان اعلام کردیم که امیدواریم به یک روز در هفته افزایش یابد.

سعى کردیم دست کم در روزهاى عادى تعداد وسایط نقلیه عمومى را ا فزایش دهیم تا شهروندان به سفر با شبکه حمل و نقل تشویق بشوند.

همچنین در آینده نزدیک یک طرح آزمایشى به مرحله اجرا درخواهد آمد که بر اساس آن شهردارى با ارائه یک کارت مخصوص به شهروندانى که یک ماه به طور دائم با وسایل نقلیه عمومى رفت و آمد داشته‌اند استفاده از این وسایل را یک ماه براى آنها رایگان اعلام مى‌کند.

 ایجاد شبکه پیاده رو در سطح شهر نیز یکى دیگر از اهداف خواهد بود که وی امیدوار است با اجراى آنها بتوان ترا فیک را به میزان قابل توجهى کنترل کرد.

به اعتقاد وی هیچکس دلسوزتر از خود شهروندان یک شهر در توسعه آن دخیل نیست بنابراین از طریق نظرسنجی‌ها به راحتی می‌توان از نظرات آنها بهره‌مند شد.

در طرح زیباسازی نماهای ساختمانی، امکانات رنگ و تمیزکارى را در اختیار مردم پاریس به خصوص جوانان قرار داد تا آنها اجرا کنند و در آخر به بهترین رنگ آمیزى جوایزى داده شد که همچنان ادامه دارد.

همچنین براى افرادى  که درصدد تعمیر اتومبیل‌هاى فرسوده خود برآمدند شهردارى تسهیلاتى در نظر گرفت که اعم از تامین بخشى از هزینه‌هاى تعمیر و یا پرداخت یک ماه حق بیمه خودرو بود.

تاسیس پارک کودکان و ساخت خانه‌هاى ارزان قیمت نیز از دیگر ابتکارات شهردارى در طول این سال‌ها بود که همگى با نظر و راى مردم اجرا شد.

بنابراین، مشارکت شهروندان در مدیریت شهری می‌تواند در تأمین منابع  اقتصادی، کاهش هزینه خدمات، افزایش انسجام اجتماعی، کاهش آسیب‌ها و تنش‌های ناشی از زندگی شهری و رضایت شهروندان مؤثر باشد.

مشارکت فرایندی توصیف شده است که توسط آن مردم می‌توانند خود را سازمان  دهند و ازطریق آن در فعالیت‌های توسعه محلی توان اظهار نظر یابند.

آمارهای جهانی نشان می‌دهد مردان بیشتر از زنان مشارکت دارند، افراد سنین 35 تا 55 سال بیش از جوانترها و تحصیلکرده‌ها بیشتر مشارکت می‌کنند، متاهلین بیش از مجردین وساکنین قدیمی محله بیش از تازه واردین مشارکت دارند.

ازسوی دیگر نتایج یک تحقیق نشان داد که میزان تعلق اجتماعی شهروندان ضعیف است و شهروندان نسبت به محیط زندگی خود احساس تعلق و یگانگی ندارند.

ساختار زندگی شهری شرایطی را ایجاد کرده که منافع عمومی در مقابل منافع شخصی رنگ باخته است.

بنابراین ،با توجه به اینکه میزان احساس مالکیت بر اموال عمومی شهر توسط شهروندان بسیار ضعیف است  به ‌طوری ‌که 9/59 درصد پاسخگویان اموال عمومی شهر را مانند اموال شخصی خود نمی‌دانند ضروری است تا با آموزش‌های مناسب احساس مالکیت در شهروندان تقویت شده و نیز مشارکت درمدیریت شهری محسوس شود.

پایان بخش اول

قابل ذکر است چهارمین کنگره بین المللی مدیریت شهری ایران در سال 96 در شهر تهران برگزار خواهد گردید که یکی از  محورهای آن بحث شهرسازی نوین و توسعه پایدار می باشد  و این موضوع توسط صاحبنظران این عرصه   به بحت و تبادل نظر گذاشته خواهد شد.

برچسب ها: چهارمین کنگره بین المللی مدیریت شهری ایران، کنگره مدیریت شهری، همایش بین المللی مدیریت شهری ایران، مدیریت شهری، حمل و نقل، ترافیک، زیباسازی شهری، نخستین اجلاس جهانی شوراها و شهرداران، دومین اجلاس جهانی شوراها و شهرداران ، شهر سازی نوین، مدیریت نوین شهری، ارتباط میان شهروندان و مدیران، توسعه پایدار شهری


675
مطالب مرتبط


لطفا با تكميل فرم ، نظرات ، پيشنهادات و انتقادات خود را در مورد مطلب منتشر شده با ما در ميان بگذاريد.
پيام شما پس از تاييد توسط مدير سايت ، منتشر خواهد شد.
 

 
Captcha


 

تماس

02133699093-4

01133359334

02189786524

pconf.org[at]gmail.com

حامیان





مرکز همایش های بین المللی توسعه ایران